Dempster Highway Expedition 2026

W lutym i marcu 2024 roku zorganizowałem swoją pierwszą zimową wyprawę rowerową przez Alaskę i słynną drogę Dalton Highway. Alaska Expedition 2023 Z Anchorage do Prudhoe Bay przejechałem w kilkanaście dni z temperaturami sięgającymi -36ºC (-32.8℉). Teraz chcę wyruszyć trochę wcześniej i doświadczyć temperatur poniżej 40ºC. Na Alasce nie osiągnąłem swoich limitów temperaturowych. W porównaniu w wyprawą na Alasce, w Kanadzie dodatkowymi trudnościami będą niższe temperatury, krótszy dzień oraz dodatkowe opory i obciążenia związane z jazdą na rowerze typu fatbike. Ułatwieniem krótszy dystans, liczne campingi, kilka wiosek na trasie wyprawy. Liczę, że w końcu uda mi się zaobserwować zorzę polarną, której do tej pory nie udało mi się zobaczyć. Po raz trzeci na rowerze przekroczę Koło Podbiegunowe (wcześniej Skandynawia i Alaska).

Autostrada Dempster (Dempster Highway) to całoroczna droga w Kanadzie, biegnie od miasta Dawson City w Jukonie do Inuvik na Terytoriach Północno-Zachodnich i dalej do osady Tuktovayuk nad Oceanem Arktycznym. Jej całkowita długość to 737,5  kilometrów (460 mil). 465 kilometrów prowadzi przez Jukon drogą numer YT-5, a 271 kilometrów przez Terytoria Północno-Zachodnie drogą NWT-8. To najbardziej na północ wysunięta droga Kanady, którą można dojechać ciągiem do Oceanu Arktycznego z południa. Rzeczywista długość przejazdu na rowerze pomiędzy początkiem ze skrzyżowaniem z drogą The North Klondike Highway YT-2 do znaku (Arctic Ocean) za osadą Tuktovayuk to 887 kilometrów. Najbardziej bezludny odcinek trasy jest od miejsca Tombstone Interpretive Centre na 71 kilometrze drogi do osady Eagle Plains na 369 kilometrze. To prawie 300 kilometrów samotnej jazdy nie licząc przejeżdżających samochodów. Osada Eagle Plains położona jest dokładnie w połowie drogi Dempster Highway, taka sama odległość jest do Klondike Hwy i Inuvik.

Nawierzchnia drogi w całości żwirowa, utwardzona. Droga podobnie jak Dalton Hwy na Alasce, Dempster Hwy utrzymywana jest w przejezdności przez cały rok z krótkimi przerwami na wiosnę i jesień. Dempster Highway została oficjalnie otwarta w 1979 roku, łącząc Inuvik z południowymi społecznościami. Droga jest otwarta jest od około 10 czerwca do 14 października w lecie, a od 15 grudnia do 30 kwietnia w zimie. Zamykana jest na około 6 do 8 tygodni jesienią, gdy rzeki Peel i Mackenzie zamarzają i ponownie przez 3-5 tygodni wiosną, gdy się rozmrażają. Nie ma możliwości wtedy przekroczenia rzek promem, a ani lodową pokrywą na rzekach. Usługa promu działa zarówno na rzekach Peel, jak i Mackenzie. Prom Peel River działa na żądanie od 9:00 do 1:00. Prom Mackenzie River kursuje co godzinę na godzinę z brzegu Inuvik od 9:00 do 12:00.

Dempster Hwy poprowadzona została szlakami, które były używane przez ludy rdzenne, takie jak Gwich’in i Inuvialuit, od tysięcy lat, a droga prowadzi przez tereny ich tradycyjnych terytoriów. Dempster Highway, zwana również autostradą Yukon Highway 5 i Northwest Territories Highway 8, to droga w Kanadzie, która łączy autostradę Klondike w Yukon z Inuvik, Terytoria Północno-Zachodnie na delcie rzeki Mackenzie. Przecina rzeki Peel i Mackenzie za pomocą sezonowych usług promowych i mostów lodowych. Dojazd do Arktyki został otwarty w listopadzie 2017 roku, wraz z ukończeniem drogi Inuvik-Tuktoyaktuk, tworząc pierwszą trasę drogową w każdą pogodę łączącą kanadyjską sieć drogową z Arktyką i Oceanem Arktycznym. Autostrada nazwana jest na cześć oficera policji na północno-zachodniej kondygnacji Williama Dempstera, który zyskał sławę za odkrycie losu zaginionego patrolu Północno-Zachodniej Policja Konnej w 1911 roku. Obok Dalton Hwy, Dempster Highway to kultowa droga dalekiej arktycznej północy. 

Prawie połowa drogi to przejazd wzdłuż niewysokich gór obok Parku Terytorialnego Tombstone, Gór Ogilvie oraz Richardson. Najwyższy punkt drogi sięga ponad 1300 metrów n.p.m. w okolicach przełęczy North Fork Pass w Yukonie na 82 kilometrze drogi.

Zwierzęta które można spotkać na trasie wyprawy to : karibu, lisy, łosie, króliki, wiewiórki, wilki, niedźwiedzie, pardwy, piżmowoły. Oczywiście największą frajdę na Alasce miałem podczas spotkał z łosiami, liczę że w północnej Kanadzie będzie podobnie. 

Obserwując najzimniejsze miesiące z kilku poprzednich lat, luty oraz pierwsza połowa marca charakteryzuje się temperaturami w Inuvik sięgającymi -35 do -40ºC. Największe opady śniegu występują w grudniu, styczniu, mniej więcej do połowy lutego.

Ze względu na ekstremalną szerokość geograficzną Inuvik przeżywa dzień polarny (znany również jako Słońce o północy) w nocy letniej i polarnej w zimie. Są to okresy czasu, w których słońce jest stale powyżej lub poniżej horyzontu przez więcej niż jeden dzień. Dokładne daty rozpoczęcia i zakończenia dnia i nocy różnią się z roku na rok i zależą od dokładnego położenia i elewacji obserwatora oraz lokalnej topografii. Ani dzień polarny, ani polarna noc nie występują w lutym. W lutym w Inuvik długość dnia bardzo szybko rośnie. Od początku do końca miesiąca długość dnia wzrasta o 3 godziny, 51 minut, co oznacza średni dzienny wzrost o 8 minut, 33 sekundy i tygodniowy wzrost o 59 minut, 50 sekund. Najkrótszym dniem miesiąca jest 1 luty, z 5 godzinami, 51 minutami światła dziennego i najdłuższym dniem jest 28 lutego, z 9 godzin, 42 minuty światła dziennego.

Zimowa droga Tuktoyaktuk (Tuktoyaktuk Winter Road) to przedłużenie Dempster Highway, była drogą lodową na zamarzniętych kanałach delty rzeki Mackenzie i zamarzniętym Oceanie Arktycznym między społecznościami Terytoriów Północno-Zachodnich Inuvik i Tuktoyaktuk. Droga została zamknęła się na stałe 29 kwietnia 2017 roku na koniec sezonu zimowego 2016-2017. W międzyczasie oddano do użytkowania całoroczną drogę pomiędzy Inuvik i Tuktoyaktuk (otwarcie 15 listopada 2017).

Park Terytorialny Tombstone to dziki park w Jukonie w Kanadzie, znany z unikalnego krajobrazu z kamienistymi szczytami (w tym Górą Tombstone, która wygląda jak nagrobek), rozległych obszarów tundry i różnorodnej fauny (karibu, łosie, wilki). Park można odwiedzić, jadąc autostradą Dempster, a jego centrum znajduje się przy 71,5 km tej drogi. 

Ogilvie Mountains to pasmo górskie na Terytorium Jukonu w północno-zachodniej Kanadzie. Geologicznie jest częścią Yukon Ranges, w górnym Pasie Laramide w północnoamerykańskiej Kordylierze. Najwyższym szczytem jest Frank Rae o wysokości 2362 metrów n.p.m (7749 stóp). 

Richardson Mountains to pasmo górskie położone na zachód od ujścia rzeki Mackenzie w północnym Jukon w Kanadzie. Jest ono równoległe do najbardziej wysuniętej na północ części granicy między Jukonem a Terytoriami Północno-Zachodnimi. Niektóre źródła uważają Góry Richardsona za część kanadyjskich Gór Skalistych, wspólną północną granicą kanadyjskich Gór Skalistych jest rzeka Liard River, która jest daleko na południe. Góry Richardson są podzakresem Brooks Range, który leży głównie na Alasce.